De beste oorlogsfilms zijn zelden films over winnen. Het zijn films over angst, kameraadschap, twijfel en de prijs die gewone mensen betalen. Daarom blijven klassiekers als Apocalypse Now en Saving Private Ryan na tientallen jaren nog steeds overeind, en daarom maakte een nieuwe oorlogsfilm als 1917 zoveel indruk.
In dit overzicht vind je de top 10 oorlogsfilms die iedere filmliefhebber gezien moet hebben, gevolgd door recente oorlogsfilms, de beste Nederlandse oorlogsfilms, sterke titels uit Duitsland en Noorwegen en een paar oorlogsseries voor lange winteravonden.
In het kort
- Saving Private Ryan, Apocalypse Now en Das Boot horen in elke top 10 oorlogsfilms.
- Recente oorlogsfilms als 1917, Im Westen nichts Neues en Warfare zijn rauwer en realistischer dan ooit.
- Nederland heeft sterke oorlogsfilms, van Soldaat van Oranje tot De Slag om de Schelde.
- Band of Brothers is nog steeds de maatstaf voor oorlogsseries.
Top 10 oorlogsfilms aller tijden
Een top 10 is altijd persoonlijk, maar deze films komen in vrijwel elke lijst van critici en kijkers terug. Ze bestrijken de Eerste Wereldoorlog, de Tweede Wereldoorlog en Vietnam.
| Film | Jaar | Regisseur | Oorlog |
|---|---|---|---|
| Paths of Glory | 1957 | Stanley Kubrick | Eerste Wereldoorlog |
| The Deer Hunter | 1978 | Michael Cimino | Vietnam |
| Apocalypse Now | 1979 | Francis Ford Coppola | Vietnam |
| Das Boot | 1981 | Wolfgang Petersen | Tweede Wereldoorlog |
| Come and See | 1985 | Elem Klimov | Tweede Wereldoorlog |
| Platoon | 1986 | Oliver Stone | Vietnam |
| Full Metal Jacket | 1987 | Stanley Kubrick | Vietnam |
| Schindler’s List | 1993 | Steven Spielberg | Tweede Wereldoorlog |
| Saving Private Ryan | 1998 | Steven Spielberg | Tweede Wereldoorlog |
| The Thin Red Line | 1998 | Terrence Malick | Tweede Wereldoorlog |
Moet je er één kiezen om mee te beginnen? Dan Saving Private Ryan. De landing op Omaha Beach in de eerste twintig minuten heeft bepaald hoe oorlog sindsdien in films wordt getoond. Wil je iets zwaarders, kijk dan Come and See: een Sovjetfilm over een jongen in bezet Wit-Rusland die je niet snel vergeet.
Nieuwe en recente oorlogsfilms die je gezien moet hebben
De laatste tien jaar zijn er opvallend veel goede oorlogsfilms gemaakt. Wat ze gemeen hebben: weinig heldenverhaal, veel aandacht voor geluid, tijd en de beleving van de soldaat.
- Hacksaw Ridge (2016) – Mel Gibson verfilmt het waargebeurde verhaal van Desmond Doss, een hospik die weigerde een wapen te dragen en op Okinawa tientallen gewonden redde.
- Dunkirk (2017) – Christopher Nolan vertelt de evacuatie van Duinkerken vanaf land, zee en lucht. Dit is ook de oorlogsfilm met Harry Styles, in zijn eerste filmrol.
- 1917 (2019) – Sam Mendes laat twee Britse soldaten door de loopgraven trekken, gefilmd alsof het één doorlopend shot is.
- Im Westen nichts Neues (2022) – De Duitse verfilming door Edward Berger van het bekende boek, gemaakt voor Netflix. De film won vier Oscars, waaronder die voor beste internationale film.
- The Zone of Interest (2023) – Jonathan Glazer toont het gezinsleven van de kampcommandant van Auschwitz, naast de muur van het kamp. Je ziet weinig, maar hoort alles.
- Warfare (2025) – Alex Garland en oud-Navy SEAL Ray Mendoza reconstrueren een gevecht in Irak bijna in real time, gebaseerd op herinneringen van de mannen die erbij waren.
Zoek je een nieuwe oorlogsfilm in de bioscoop, check dan de actuele filmagenda. Het aanbod wisselt per week en oorlogsfilms draaien vaak maar kort in de grote zalen.
De beste Nederlandse oorlogsfilms
Nederland heeft een sterke traditie in oorlogsfilms, bijna altijd over de bezetting van 1940-1945. Dit zijn de beste Nederlandse oorlogsfilms om mee te beginnen:
- Soldaat van Oranje (1977) – Paul Verhoeven, met Rutger Hauer en Jeroen Krabbé. Studenten uit Leiden belanden in het verzet en de Engelandvaart. Een klassieker.
- De Aanslag (1986) – Fons Rademakers verfilmde het boek van Harry Mulisch en won er een Oscar mee voor beste buitenlandse film.
- Zwartboek (2006) – Opnieuw Verhoeven, met Carice van Houten als Joodse vrouw die in het verzet belandt. Spannend en verrassend grijs in goed en fout.
- Oorlogswinter (2008) – Martin Koolhoven verfilmde het jeugdboek van Jan Terlouw. Goed te kijken met tieners.
- Riphagen (2016) – Jeroen van Koningsbrugge als de beruchte collaborateur Dries Riphagen.
- Bankier van het Verzet (2018) – Barry Atsma als Walraven van Hall, die het verzet financierde.
- De Slag om de Schelde (2020) – Matthijs van Heijningen jr. regisseerde deze grote productie over de bevrijding van Zeeland in 1944.
- De Oost (2020) – Jim Taihuttu over Nederlandse militairen in Indonesië na de oorlog. Een periode die in Nederlandse films lang is overgeslagen.
Duitse en Noorse oorlogsfilms
Het is de moeite waard om ook de andere kant en andere landen te bekijken. Een goede Duitse oorlogsfilm laat zien hoe gewone mensen in het systeem meegingen.
Duitsland
- Das Boot (1981) – Claustrofobisch drama aan boord van een U-boot. Kijk als het kan de lange versie.
- Der Untergang (2004) – Oliver Hirschbiegel over de laatste dagen in de bunker van Hitler, met een indrukwekkende Bruno Ganz.
- Im Westen nichts Neues (2022) – Zie hierboven.
Noorwegen
Noorwegen maakte de afgelopen jaren een reeks sterke films over de Duitse bezetting:
- Max Manus (2008) – Over de bekende Noorse verzetsstrijder.
- Den 12. mann (2017) – Een waargebeurde vlucht door de sneeuw, geregisseerd door de in Nederland geboren Harald Zwart.
- Narvik (2022) – Over de strijd om de Noorse havenstad in 1940.
Tip: Begin met de Nederlandse invalshoek
Kijk Band of Brothers aflevering 4 en 5 en daarna De Slag om de Schelde. Dan zie je de bevrijding van Nederland vanuit twee kanten en snap je beter wat er in 1944 in je eigen land gebeurde.
Oorlogsfilms met Brad Pitt en andere grote namen
Zoek je een Brad Pitt-oorlogsfilm, dan zijn er twee duidelijke keuzes. In Fury (2014) van David Ayer speelt hij de commandant van een Amerikaanse tank in de laatste maanden van de oorlog in Duitsland. Hard, smerig en goed gemaakt. In Inglourious Basterds (2009) van Quentin Tarantino is hij de leider van een Joods-Amerikaanse commando-eenheid. Dat is eerder een wraakfantasie dan een realistische oorlogsfilm, maar wel een van de bekendste.
Andere grote namen in het genre: Tom Hanks in Saving Private Ryan, Martin Sheen en Marlon Brando in Apocalypse Now en Andrew Garfield in Hacksaw Ridge.
De beste oorlogsseries
Sommige verhalen hebben meer ruimte nodig dan twee uur. Dit zijn de oorlogsseries die als maatstaf gelden:
- Band of Brothers (2001) – De HBO-serie van Steven Spielberg en Tom Hanks volgt Easy Company van de training tot het einde van de oorlog, inclusief Operatie Market Garden in Nederland.
- The Pacific (2010) – Het vervolg, over de strijd tegen Japan in de Stille Oceaan.
- Masters of the Air (2024) – Een Apple TV+-serie over Amerikaanse bommenwerperpiloten boven Europa.
- The Vietnam War (2017) – Een documentaireserie van Ken Burns en Lynn Novick. Lang, maar de beste manier om die oorlog echt te begrijpen.
Een complete serie of een collectie klassiekers op Blu-ray is trouwens ook een sterk idee als je nog zoekt naar een cadeau voor een man die van film houdt.
Zo haal je meer uit een oorlogsfilm
Oorlogsfilms zijn geen achtergrondtelevisie. Een paar tips om er meer uit te halen:
- Zet het geluid hard of gebruik een koptelefoon. Films als Dunkirk, 1917 en Warfare leunen sterk op geluid.
- Lees vooraf kort de achtergrond. Weten wat Omaha Beach of de Slag om de Schelde was, maakt de film sterker.
- Plan een thema-avond en kijk twee films over hetzelfde onderwerp, bijvoorbeeld Das Boot en Im Westen nichts Neues.
- Let op de kijkwijzer. Veel oorlogsfilms zijn 16+, en daar is een reden voor.
Veelgestelde vragen over beste oorlogsfilms
Daar bestaat geen objectief antwoord op, maar Saving Private Ryan (1998) en Apocalypse Now (1979) worden het vaakst genoemd. Saving Private Ryan vanwege de ongekend realistische landing op Omaha Beach, Apocalypse Now als psychologisch portret van de Vietnamoorlog. Onder critici staat ook Come and See (1985) hoog genoteerd, al is die film zwaar om te kijken.
Soldaat van Oranje (1977) van Paul Verhoeven geldt als de klassieker, en De Aanslag (1986) won zelfs een Oscar voor beste buitenlandse film. Van recentere datum zijn Zwartboek (2006), Oorlogswinter (2008), Riphagen (2016) en De Slag om de Schelde (2020) sterke keuzes. Wil je iets anders dan de bezetting, kijk dan De Oost over Indonesië.
Van de afgelopen jaren springen Im Westen nichts Neues (2022), The Zone of Interest (2023) en Warfare (2025) eruit. Iets ouder, maar nog steeds recent, zijn 1917 (2019) en Dunkirk (2017). Ze zijn allemaal realistischer en minder heroïsch dan de oorlogsfilms van vroeger. Voor wat er nu in de bioscoop draait, check je de actuele filmagenda.
Brad Pitt speelt de hoofdrol in Fury (2014), als commandant van een Amerikaanse tank in Duitsland aan het einde van de Tweede Wereldoorlog. Daarnaast is hij te zien in Inglourious Basterds (2009) van Quentin Tarantino, als leider van een commando-eenheid. Die film neemt wel veel vrijheden met de geschiedenis.
Band of Brothers (2001) wordt nog altijd gezien als de beste oorlogsserie. De tien afleveringen volgen een Amerikaanse compagnie parachutisten door Europa, inclusief Nederland tijdens Market Garden. Liefhebbers kijken daarna vaak The Pacific (2010) en Masters of the Air (2024), die door hetzelfde team zijn gemaakt.
Of je nu begint bij Saving Private Ryan, een avond Nederlandse oorlogsfilms plant of een serie als Band of Brothers in één weekend wegkijkt: de beste oorlogsfilms laten je achter met vragen in plaats van antwoorden. Neem na afloop even de tijd voordat je naar het volgende scherm grijpt.
